Tolerância de pontos – letterlijk tolerantie van de punten – is iets belangrijks. Voordat ik hier kwam had ik er nog nooit van gehoord, maar inmiddels ben ik zeer behendig in het voeren van de discussie of het morgen wel of geen tolerantie van de punten zal zijn. Dat is overigens een discussie vergelijkbaar met een gesprek over of nummer 16 deze week wel of niet in het rijtje van de lotto voor zal komen, maar toch de moeite waard om te voeren. Hoe herken je tolerantie van de punten? De dag ervoor is er vaak nog niks aan de hand. Aan het einde van de dag wens je je collega’s een fijne avond toe, en men voegt een “tot morgen” toe. De eerste aanwijzingen krijg ik meestal vroeg in de ochtend, als ik mijn straat uitrijd op weg naar mijn werk. “Vreemd, geen file” mompel ik. Maar het wordt pas echt duidelijk als ik op kantoor aankom. Niemand. Donker, leeg, dicht. Vertwijfeld grijp ik naar mijn mobiele telefoon, en bel een van de vroege vogels die er altijd al is als ik aankom. “Goedemorgen” (…) “Goed” (…) “Thuis” (…) “Heb je het dan niet gehoord? (…) Het is tolerantie van de punten, ze riepen het vanochtend om op de radio” (…) “Cião”, hoor ik de vroege vogel antwoorden. Weemoedig denk ik aan mijn bed, die ik voor niks om 6 uur verlaten heb.

Volgens een vriend –die ik erg waardeer om zijn cynische manier van redeneren- is er meestal tolerantie van de punten wanneer de ministers ’s avonds zo diep in het glaasje hebben gekeken dat er van werken geen sprake kan zijn. Volgens een ander wordt er tolerantie van de punten uitgeroepen om mensen de kans te geven deel te nemen aan gebeurtenissen van groot nationaal belang. De laatste tolerantie van de punten was bijvoorbeeld op verkiezingsdag van 5 september, inderdaad van groot nationaal belang. Maar ter verdediging van de eerste vriend, meestal zie je belangrijke gebeurtenissen toch van te voren aankomen?  En het grote nationale belang is me ook niet altijd even duidelijk. Oordeel zelf: op 3 september hield een politieke partij zijn afsluitende campagnebijeenkomst, en de punten waren tolerant. En ergens in juli hadden een paar scheidsrechters hun vliegtuig gemist, waardoor ze niet op tijd waren voor de zondagse WK-kwalificatiewedstrijd Angola-Uganda. Op maandag waren ze er wel, en dus stond ik weer voor een dichte deur.

Vandaag is een geweldige dag! Na 16 lange en moeilijke jaren is het eindelijk zover: Angola stemt. En dat doet men massaal. Het afgelopen uur hebben Jojanneke en ik de stembureaus van onze wijk afgestruind, en overal was het beeld hetzelfde. Mensen die kalm in de rij staan. Jonge mensen in hesjes van de Nationale Verkiezingscommissie die alles in goede banen leiden. Mensen die wanneer het hun beurt is hun stemkaart ruilen voor een stembiljet, het hokje van hun keuze aankruisen, hun biljetten in transparante dozen stoppen, hun vingers in een potje inkt dopen, en vervolgens met een brede glimlach weglopen. Overal lachende gezichten. Mensen die trots en blijdschap voelen Angolees te zijn.

Alle stembureaus hadden om 7 uur ’s ochtends open moeten gaan, maar op veel plaatsen was nog niet alle materiaal aanwezig. In de vroege ochtend hoorde ik dan ook enkele geagiteerde mensen op de radio, met name in Luanda. Maar tot confusão kwam het gelukkig niet, en een paar uur later waren op de meeste plaatsen de logistieke problemen opgelost, en kon men stemmen. De Verkiezingscommissie garandeert dat alle bureaus open blijven totdat de laatste kiezer de kans heeft gehad te stemmen.

Voor wie zich in de Angolese parlementsverkiezingen van 5 september wil verdiepen zet ik een paar links naar 3 recente publicaties over de verkiezingen in Angola.

In “Angola’s elections: a democratic oil giant?” evalueert het Chathamhouse de aanloop naar de parlementsverkiezingen van 5 september en vraag zich af of de verkiezingen vrij en eerlijk zullen zijn. Het biedt een objectieve en gebalanceerde kijk op wat er hier gaande is.

http://www.chathamhouse.org.uk/publications/papers/view/-/id/653/

Het Chr Michelsen Institute publiceert regelmatig over Angola, en nu ook over de verkiezingen. “Opposition parties and the upcoming 2008 parliamentary elections in Angola” geeft achtergronden bij deze verkiezingen, beschrijft de huidige politieke situatie, het electorale systeem en gaat gedetailleerd in op de verschillende oppositiepartijen.

http://www.cmi.no/publications/publication/?3103=opposition-parties-and-the-upcoming-2008

Human Rights Watch ziet intimidatie van oppositiepartijen en de media, en ook politieke inmenging in de Nationale Verkiezingscommissie als een bedreiging voor vrije en eerlijke verkiezingen. Ik geloof zeker dat de incidenten beschreven gebeurd zijn, en blijven gebeuren. In mijn beleving zijn geweld en intimidatie van mensen in kledij van andere partijen dan de MPLA echter uitzonderingen. Ik heb het gelukkig nog niet zien gebeuren en ook geen verhalen uit eerste hand gehoord.

http://hrw.org/english/docs/2008/08/13/angola19584.htm